Hoe start je een eenmanszaak in België? Stappen, kosten en verplichtingen

Wat is een eenmanszaak en hoe werkt het?

Een eenmanszaak is een onderneming met één eigenaar en zonder aparte rechtspersoonlijkheid. Je handelt als natuurlijk persoon, waardoor er juridisch geen scheiding bestaat tussen jou en je onderneming. De oprichting is daarom relatief eenvoudig: je hebt geen notaris of minimumkapitaal nodig.

Als eigenaar neem je zelf de beslissingen en ontvang je rechtstreeks de winst. Daar staat tegenover dat je in principe met je privévermogen aansprakelijk bent voor zakelijke schulden. Een eenmanszaak kan wel personeel aannemen.

Als zelfstandige met een eenmanszaak kun je jezelf geen maaltijdcheques voor jezelf toekennen zoals een werknemer. Dat kan onder bepaalde voorwaarden wel via een vennootschap. Heb je personeel met een arbeidsovereenkomst, dan kun je wel maaltijdcheques toekennen.

6 stappen: zo start je een eenmanszaak in België

Een eenmanszaak oprichten is verrassend eenvoudig. Je doorloopt deze 6 stappen:

• Controleer de voorwaarden voor je activiteit
  Ga na of je beroepskwalificaties, vergunningen of andere toelatingen nodig hebt. Basiskennis bedrijfsbeheer is niet overal in België verplicht, maar blijft relevant voor ondernemers die zich in Wallonië vestigen.
• Open een professionele bankrekening
  Een aparte rekening houdt je privé- en zakelijke verrichtingen overzichtelijk. De administratieve scheiding verandert niets aan je persoonlijke aansprakelijkheid.
• Schrijf je in bij de KBO
  Via een erkend ondernemingsloket schrijf je je onderneming in bij de Kruispuntbank van Ondernemingen. In 2026 kost deze procedure €111,50. Daarna ontvang je een ondernemingsnummer.
• Activeer je btw-nummer
  Ben je btw-plichtig, dan moet je de btw-hoedanigheid van je ondernemingsnummer activeren. Je kunt dit zelf regelen of tegen betaling laten uitvoeren door een ondernemingsloket.
• Sluit je aan bij een sociaal verzekeringsfonds
  Iedere zelfstandige moet zich vóór de start van de activiteit aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds. De aansluiting zelf is gratis, maar je betaalt vervolgens sociale bijdragen.
• Vraag de nodige vergunningen aan
  Afhankelijk van je activiteit en regio kunnen specifieke vergunningen of toelatingen verplicht zijn. Controleer dit voordat je met je activiteiten begint.

Wat zijn de voor- en nadelen van een eenmanszaak?

Een eenmanszaak is eenvoudig en betaalbaar om op te richten, maar brengt ook persoonlijke financiële risico’s en beperktere fiscale mogelijkheden met zich mee.

Voordelen van een eenmanszaak

1. Snelle en goedkope opstart
   Je hebt geen notaris of minimumkapitaal nodig. De inschrijving in de KBO kost in 2026 €111,50, exclusief eventuele bijkomende diensten.
2. Eenvoudige administratie
   Als je aan de voorwaarden voldoet, kun je een vereenvoudigde boekhouding voeren.
3. Winst als persoonlijk inkomen
   De winst behoort rechtstreeks tot je persoonlijke beroepsinkomen. Er is geen aparte winstuitkering nodig.

Nadelen van een eenmanszaak

1. Persoonlijke aansprakelijkheid
   Er is juridisch geen scheiding tussen jou en je onderneming. Je bent daardoor in principe met je privévermogen aansprakelijk voor zakelijke schulden.
2. Progressieve personenbelasting
   De winst wordt belast als persoonlijk inkomen. Het hoogste marginale belastingtarief bedraagt 50%, maar dat tarief geldt niet voor je volledige inkomen.
3. Geen extralegale voordelen voor jezelf
   Als zelfstandige met een eenmanszaak kun je jezelf geen maaltijdcheques, ecocheques of groepsverzekering toekennen zoals een werknemer. Heb je personeel, dan kun je onder bepaalde voorwaarden wel ecocheques aan werknemers toekennen.

Hoeveel kost het om een eenmanszaak op te starten?

In 2026 kost de verplichte inschrijving van een eenmanszaak in de KBO €111,50. Bijkomende kosten hangen af van je btw-statuut, activiteit en de begeleiding die je kiest.

Verplichte opstartkosten

• Inschrijving in de KBO: €111,50.
• Btw-activering: gratis als je dit zelf regelt, of tegen betaling via een ondernemingsloket.
• Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds: verplicht vóór de start, maar de aansluiting zelf is gratis.
• Vergunningen: alleen verplicht voor bepaalde activiteiten. De kosten verschillen per sector en regio.

Het minimale vaste opstartbedrag bedraagt dus €111,50, exclusief eventuele begeleiding, vergunningen en andere diensten.

Optionele maar aanbevolen kosten

• Professionele bankrekening: tarief afhankelijk van de bank.
• Boekhouder: uurtarief of forfaitair pakket.
• Beroepsverzekeringen: afhankelijk van je activiteit en risico’s.
• Professionele apparatuur en software.

Lopende kosten

• Sociale bijdragen
  Als zelfstandige betaal je elk kwartaal sociale bijdragen. In 2026 bedraagt de officiële minimumbijdrage in hoofdberoep €890,42 per kwartaal, exclusief beheerskosten van het sociaal verzekeringsfonds. In bijberoep hangt het bedrag af van je netto belastbaar inkomen. De voorlopige bijdragen worden later herberekend op basis van je werkelijke inkomen.
• Belastingen
  De winst van je eenmanszaak wordt belast via de progressieve personenbelasting. Het hoogste marginale tarief bedraagt 50%, maar dit tarief geldt alleen voor het deel van je inkomen in de hoogste belastingschijf.
• Operationele kosten
  Denk aan apparatuur, internet, software, verzekeringen en professionele dienstverlening. Beroepsmatige kosten kunnen volledig of gedeeltelijk aftrekbaar zijn wanneer ze aan de fiscale voorwaarden voldoen. Bekijk hiervoor deze lijst van aftrekbare kosten voor zelfstandigen.

De mogelijkheden voor fiscale optimalisatie zijn bij een eenmanszaak beperkter dan bij een vennootschap oprichten. Welk statuut voordeliger is, hangt af van je winst, kosten, investeringen en persoonlijke situatie.

Wat met belastingen en sociale bijdragen in een eenmanszaak?

De winst van een eenmanszaak wordt belast als persoonlijk inkomen via de progressieve personenbelasting. Hoe hoger je belastbare inkomen, hoe hoger het belastingtarief. Het hoogste marginale tarief bedraagt 50%, maar geldt alleen voor het deel van je inkomen dat in de hoogste belastingschijf valt.

Hoe worden sociale bijdragen berekend?

Als zelfstandige worden je volgende stap is, moet je vanaf het eerste kwartaal voorlopige sociale bijdragen betalen via een sociaal verzekeringsfonds. Daarmee bouw je onder meer sociale rechten op voor pensioen, gezondheidszorg en arbeidsongeschiktheid.

Je voorlopige bijdragen worden later definitief berekend op basis van je werkelijke netto belastbare beroepsinkomen. Als je te weinig hebt betaald, moet je bijbetalen. Heb je te veel betaald, dan krijg je het verschil terug.

In 2026 betaal je doorgaans:

• Hoofdberoep: minimaal €890,42 per kwartaal, exclusief beheerskosten.
• Primostarter: onder voorwaarden een verlaagde bijdrage vanaf €459,82 per kwartaal.
• Bijberoep: het bedrag hangt af van je netto belastbare beroepsinkomen. Bij een laag inkomen kan een vrijstelling gelden.

Op het netto belastbare beroepsinkomen tot €75.024,54 wordt in principe 20,50% berekend. Daarboven gelden andere percentages. Het sociaal verzekeringsfonds rekent daarnaast beheerskosten aan, die per fonds verschillen.

Belangrijk: de exacte sociale bijdrage hangt af van je inkomen, statuut en sociaal verzekeringsfonds. Vermijd daarom een vast percentage van 3,5 tot 4% voor de beheerskosten.

Welke kosten zijn aftrekbaar in een eenmanszaak?

Als eenmanszaak kun je kosten aftrekken die nodig zijn om je beroepsinkomen te verkrijgen of te behouden. De kosten moeten beroepsmatig, redelijk en aantoonbaar zijn. Gebruik je iets zowel privé als professioneel, dan is alleen het beroepsmatige deel aftrekbaar.

Volledig of grotendeels aftrekbare kosten

Voor zover ze volledig beroepsmatig worden gebruikt:

• Kantoorkosten en software
• Professionele apparatuur
• Beroepsopleidingen en vakliteratuur
• Beroepsverzekeringen
• Boekhoudkosten

Gedeeltelijk aftrekbare kosten

• Restaurantkosten: doorgaans 69% aftrekbaar.
• Autokosten: afhankelijk van het beroepsmatige gebruik, de aandrijving, CO₂-uitstoot en aankoop- of leasedatum.
• Relatiegeschenken: doorgaans 50% aftrekbaar. De eerdere vermelding“onder €50: 100% aftrekbaar” kun je beter verwijderen, omdat ze de regels voor inkomstenbelasting en btw door elkaar haalt.

De precieze aftrekbaarheid verschilt per kost en situatie. Bewaar daarom altijd je facturen en andere bewijsstukken en laat je bij twijfel adviseren door een boekhouder.

Wanneer overstappen van een eenmanszaak naar een vennootschap?

Een overstap naar een vennootschap kan interessant worden wanneer je winst structureel stijgt, je grotere financiële risico’s neemt of investeerders wilt aantrekken. Er bestaat geen vaste winstgrens: de beste keuze hangt af van je inkomen, kosten, investeringen en persoonlijke situatie.

Je kunt ook personeel aannemen met een eenmanszaak. Naarmate je onderneming groeit, kan een vennootschap wel meer bescherming bieden doordat het privévermogen en het ondernemingsvermogen in principe van elkaar gescheiden zijn.

Overstappen gebeurt meestal van een eenmanszaak naar een vennootschap, maar is niet automatisch voor iedereen voordeliger. Vergelijk daarom zorgvuldig het verschil tussen een eenmanszaak en een vennootschap en bespreek je situatie met een boekhouder.

5 tips om fiscaal slim te starten als zelfstandige

1. Bewaar je facturen en bewijsstukken
   Alleen beroepsmatige kosten die je kunt aantonen, zijn volledig of gedeeltelijk aftrekbaar.
2. Zorg voor een duidelijke administratie
   Houd privé- en beroepsuitgaven gescheiden en laat je bij twijfel adviseren door een boekhouder.
3. Stem je sociale bijdragen af op je inkomen
   Maak een realistische inschatting om een grote bijbetaling achteraf te voorkomen.
4. Kies passende verzekeringen
   Bescherm jezelf tegen beroepsrisico’s en arbeidsongeschiktheid en denk tijdig aan een aanvullend pensioen.
5. Evalueer regelmatig je ondernemingsvorm
   Bij een structureel hogere winst, grotere investeringen of meer financiële risico’s kan een vennootschap interessanter worden.

Klaar om je eenmanszaak te starten?

Met een goede voorbereiding kun je snel en betaalbaar een eenmanszaak starten. Neem je later personeel aan? Ontdek dan hoe je medewerkers kunt belonen met fiscaal aftrekbare maaltijdcheques.

Meer weten over extralegale voordelen via Pluxee

Disclaimer

Deze informatie is algemeen en gebaseerd op de regels die gelden in 2026. Kosten, fiscale regels en sociale bijdragen kunnen veranderen en verschillen naargelang je persoonlijke situatie. Vraag voor juridisch, fiscaal of sociaal advies op maat hulp aan een boekhouder, notaris of sociaal verzekeringsfonds.

Veelgestelde vragen over een eenmanszaak starten

Hoe start je een eenmanszaak in België?
Je controleert de voorwaarden voor je activiteit, opent een professionele rekening, schrijft je in bij de KBO, activeert indien nodig je btw-nummer en sluit je aan bij een sociaal verzekeringsfonds. Voor sommige activiteiten moet je ook vergunningen aanvragen.

Hoeveel kost het om een eenmanszaak op te richten?
In 2026 kost de verplichte inschrijving in de KBO €111,50. Voor btw-activering, vergunningen, professionele begeleiding, verzekeringen en een boekhouder kunnen bijkomende kosten gelden.

Heb je startkapitaal nodig voor een eenmanszaak?
Nee. Voor een eenmanszaak is geen wettelijk minimumkapitaal vereist en je hoeft geen notaris in te schakelen. Je hebt wel voldoende middelen nodig om je opstart- en bedrijfskosten te betalen.

Welke belastingen en sociale bijdragen betaal je als eenmanszaak?
De winst wordt belast via de progressieve personenbelasting. Daarnaast betaal je elk kwartaal sociale bijdragen, die uiteindelijk worden berekend op basis van je netto belastbare beroepsinkomen.

Wanneer kies je voor een eenmanszaak of een vennootschap?
Een eenmanszaak is vaak geschikt voor een eenvoudige en betaalbare start. Een vennootschap kan interessanter worden wanneer je winst, investeringen of financiële risico’s structureel toenemen. Er bestaat geen vaste winstgrens, dus laat je persoonlijke situatie beoordelen door een boekhouder.