Consumptiecheques en koopkrachtpremie: bedragen en voorwaarden

Bijgewerkt in oktober 2026

Wat zijn consumptiecheques en de koopkrachtpremie?

Consumptiecheques zijn waardebonnen die in België werden gebruikt om de koopkracht te ondersteunen en bestedingen bij bepaalde handelaars mogelijk te maken. Tijdens de coronacrisis werden ze onder meer ingezet om getroffen sectoren te ondersteunen.

In 2023 werd het systeem opnieuw gebruikt voor de koopkrachtpremie, een eenmalig voordeel voor werknemers van ondernemingen die in 2022 goede of uitzonderlijk goede resultaten behaalden.

De premie werd toegekend via papieren of elektronische consumptiecheques. Werknemers konden deze besteden aan voeding en bepaalde ecologische producten en diensten.

De voorwaarden en bedragen werden vastgelegd via sectorale of ondernemingsakkoorden. Daardoor verschilde de koopkrachtpremie per paritair comité en soms ook per onderneming.

Bestaan consumptiecheques en de koopkrachtpremie nog in 2026?

De oorspronkelijke koopkrachtpremie kan in 2026 niet opnieuw worden toegekend onder de tijdelijke regeling van 2023. De wettelijke deadlines voor de toekenning en uitreiking zijn verstreken.

De belangrijkste data:

• 31 december 2023: uiterste datum waarop het recht op de koopkrachtpremie moest ontstaan en in een overeenkomst moest zijn vastgelegd.
• 31 maart 2024: uiterste datum waarop de premie effectief mocht worden uitgereikt.
• 31 december 2024: uiterste oorspronkelijke geldigheidsdatum voor papieren koopkrachtpremiecheques.

Voor vervallen cheques bestond onder bepaalde voorwaarden een mogelijkheid tot tijdelijke reactivering.

De regeling van 2023 vormt dus geen doorlopend bonussysteem voor 2026. De historische sectorafspraken blijven wel relevant om na te gaan welke rechten werknemers destijds hadden.

Hoeveel bedroeg de koopkrachtpremie in 2023?

Het maximale bedrag van de koopkrachtpremie bedroeg € 750 per werknemer. De concrete premie hing af van de resultaten van de onderneming en de toepasselijke afspraken.

Bij sectorale overeenkomsten golden in het algemeen de volgende plafonds:

De betekenis van hoge of uitzonderlijk hoge winst werd bepaald in de sectorale collectieve arbeidsovereenkomst (cao).

Sommige sectoren gebruikten de bedrijfswinst of winstgroei als criterium. Andere baseerden zich op financiële indicatoren zoals ROA (rendement op activa), EBITDA of het operationele bedrijfsresultaat.

Een werkgever kon onder bepaalde voorwaarden een aanvullende premie toekennen. Het totale bedrag mocht daarbij niet hoger zijn dan € 750 per werknemer.

Koopkrachtpremie per paritair comité: bedragen en voorwaarden in 2023

De sectorale afspraken speelden een belangrijke rol bij de toekenning van de koopkrachtpremie.

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de historische bedragen voor verschillende paritaire comités. Het gaat uitsluitend om de koopkrachtpremie van 2023, niet om huidige sectorale voordelen.

Overzicht van de koopkrachtpremie per paritair comité

De bedragen zijn historisch en afhankelijk van de toepasselijke cao. De tabel is een samenvatting; specifieke voorwaarden en uitzonderingen worden hieronder toegelicht.

Koopkrachtpremie PC 200: bedragen voor bedienden

Binnen het aanvullend paritair comité voor bedienden (PC 200) hing de koopkrachtpremie af van de winstgroei van de onderneming.

De sectorale regeling voorzag in:

• € 125: wanneer de winst in 2022 minstens 25% hoger lag dan het gemiddelde van de drie voorafgaande afgesloten boekjaren.
• € 250: bij een winststijging van minstens 50%.
• € 375: wanneer de winst minstens verdubbelde ten opzichte van dat gemiddelde.

De onderneming moest voldoen aan de voorwaarden van de sectorale cao. De bedragen golden uitsluitend voor de koopkrachtpremie van 2023.

Koopkrachtpremie PC 124: bedragen voor de bouwsector

Binnen de bouwsector (PC 124) werd het bedrag bepaald op basis van de bedrijfsresultaten van 2022.

De historische afspraken voorzagen in:

• € 250 bij een winststijging van minstens 15%.
• € 500 bij een winststijging van minstens 25%.
• € 750 voor ondernemingen die voldeden aan de criteria voor uitzonderlijk hoge winst.

De berekening gebeurde volgens de toepasselijke referentieperiode en sectorale voorwaarden.

PC 116 en PC 207: chemische nijverheid

Voor bepaalde werknemers in de chemische nijverheid werd een koopkrachtpremie van € 350 voorzien.

De toekenning was gekoppeld aan de financiële resultaten van de onderneming.

Onder meer het operationele resultaat en de ROA speelden een rol. De sectorale criteria verwezen naar het resultaat van 2022 en de gemiddelde ROA van de voorafgaande zes jaar.

De voorwaarden verschilden naargelang het betrokken paritair comité.

PC 105 en PC 224: non-ferrometalen

Voor arbeiders en bedienden in de non-ferrometalen werd de koopkrachtpremie bepaald door de bedrijfswinst van 2022 te vergelijken met het gemiddelde van 2019, 2020 en 2021.

De onderneming moest een positief bedrijfsresultaat hebben behaald volgens de toepasselijke sectorafspraken.

PC 118 en PC 220: voedingsnijverheid

In de voedingsnijverheid golden specifieke bedragen voor arbeiders (PC 118) en bedienden (PC 220).

• € 250 voor ondernemingen met hoge winsten in 2022.
• € 251 voor ondernemingen met uitzonderlijk hoge winsten.

De historische sectorafspraken verwezen onder meer naar werknemers die op 28 september 2023 in dienst waren.

PC 139: binnenscheepvaart

Voor ondernemingen in de binnenscheepvaart werd een koopkrachtpremie voorzien wanneer in 2022 hoge of uitzonderlijk hoge winsten waren behaald.

• Hoge winst: € 500.
• Uitzonderlijk hoge winst: € 750.

Binnen het paritair comité golden bijkomende voorwaarden per subsector, waaronder specifieke definities van de ondernemingswinst.

PC 315.02: luchtvaartmaatschappijen

Bij luchtvaartmaatschappijen speelde de EBITDA een belangrijke rol in de berekening.

Een premie van € 500 was voorzien wanneer de EBITDA van het relevante boekjaar positief was.

Een premie van € 750 kon worden toegekend wanneer de EBITDA meer dan 25% boven het gemiddelde van de boekjaren 2017, 2018 en 2019 lag.

De totale som van de koopkrachtpremies was beperkt tot maximaal 50% van de EBITDA. Bij overschrijding werd een evenredige vermindering toegepast.

PC 323: vastgoedbeheer en dienstboden

Binnen PC 323 golden twee belangrijke bedragen:

• € 200 wanneer de operationele bedrijfswinst van 2022 positief was en minstens het gemiddelde van 2019 tot en met 2021 bereikte.
• € 400 wanneer de operationele bedrijfswinst minstens 50% hoger lag dan dat gemiddelde.

De premie werd naar verhouding berekend op basis van het arbeidsregime en de relevante tewerkstellingsperiode.

PC 106.02: betonindustrie

Voor de betonindustrie werd de koopkrachtpremie bepaald op basis van de winstontwikkeling.

De historische bedragen bedroegen:

• € 250 bij een stijging van minstens 15% ten opzichte van het relevante gemiddelde.
• € 500 bij een stijging van minstens 25%.
• € 750 bij uitzonderlijk hoge winst volgens de sectorale criteria.

Bij de berekening van het gemiddelde werden enkel boekjaren met winst meegeteld, volgens de voorwaarden van de sectorale regeling.

PC 149.01: elektriciens

Voor de sector van de elektriciens, installatie en distributie, werden drie bedragen voorzien:

De vergelijking gebeurde met het gemiddelde bedrijfsresultaat over 2019 tot en met 2021.

De totale koopkrachtpremies mochten maximaal 15% van de operationele winst van 2022 vertegenwoordigen. Bij overschrijding werd het beschikbare bedrag evenredig verdeeld.

PC 149.04: metaalhandel

In de metaalhandel werd het bedrag bepaald door de stijging van het operationele bedrijfsresultaat in 2022 tegenover het gemiddelde van 2017 tot en met 2021.

De premies varieerden van € 250 tot € 750.

De sectorale regeling voorzag onder meer in de volgende drempels:

• 15% stijging: € 250.
• 30% stijging: € 375.
• 50% stijging: € 500.
• 75% stijging: € 750.

De toepasselijke cao bevatte eveneens voorwaarden rond de referteperiode en de effectieve arbeidsprestaties.

PC 112: garagebedrijf

Binnen het garagebedrijf werd de koopkrachtpremie berekend op basis van de evolutie van het operationele bedrijfsresultaat.

De historische bedragen waren:

• € 200 bij een stijging van minstens 10%.
• € 250 bij een stijging van minstens 25%.
• € 400 bij een stijging van minstens 50%.

De vergelijking gebeurde met het gemiddelde resultaat over de periode 2017–2021.

PC 121: schoonmaak

Binnen de schoonmaaksector kon een koopkrachtpremie van maximaal € 250 worden toegekend via het Sociaal Fonds.

Voor een voltijdse werknemer werd rekening gehouden met de effectieve en gelijkgestelde prestaties tijdens de referteperiode van 1 januari tot en met 31 december 2022.

De regeling bevatte ook voorwaarden rond de datum waarop de werknemer in dienst moest zijn.

PC 320: begrafenisondernemingen

In de sector van de begrafenisondernemingen golden de volgende bedragen:

• Hoge winst: € 125.
• Uitzonderlijk hoge winst: € 250.

De premie werd naar verhouding berekend op basis van de contractuele arbeidsduur en de tewerkstellingsperiode.

De sectorale afspraken voorzagen eveneens in specifieke voorwaarden voor onder meer studenten en uitzendkrachten.

PC 209: bedienden in de metaalfabrikatennijverheid

Voor bedienden in de metaalfabrikatennijverheid werd een minimale koopkrachtpremie van € 200 voorzien voor ondernemingen die voldeden aan de vereiste ROA-drempel.

Bij hogere bedrijfsresultaten konden de bedragen stijgen:

• € 350 bij een winststijging van minstens 15%.
• € 500 bij een winststijging van minstens 25%.
• € 750 bij een winststijging van minstens 50%.

De referentiecijfers werden bepaald volgens de sectorale voorwaarden.

PC 202, PC 311 en PC 312: kleinhandel en grootwarenhuizen

Voor de betrokken ondernemingen uit de voedingskleinhandel en grootwarenhuizen werd de koopkrachtpremie berekend op basis van de verhouding tussen de bedrijfswinst en de omzet in 2022.

De regeling bevatte ook specifieke tewerkstellingsvoorwaarden en een referteperiode van 1 november 2022 tot en met 31 oktober 2023.

Voor deeltijdse werknemers werd het bedrag naar verhouding berekend.

PC 306 en PC 307: verzekeringssector

Binnen PC 306 werd een koopkrachtpremie voorzien die kon variëren van € 100 tot € 750, afhankelijk van de resultaten van de onderneming in 2022.

Voor PC 307, de makelarij en verzekeringsvennootschappen, formuleerden de sociale partners een niet-bindende aanbeveling.

Ondernemingen met hoge of uitzonderlijk hoge winsten konden vrijwillig consumptiecheques toekennen, met respect voor de wettelijke plafonds.

Een aanbeveling was dus niet automatisch gelijk aan een algemene sectorale verplichting.

PC 140.03: wegvervoer en logistiek

Voor werknemers in het wegvervoer en de logistiek voor rekening van derden werd een koopkrachtpremie voorzien van € 200 tot € 750.

De sectorale afspraken bevatten voorwaarden voor zowel rijdend als niet-rijdend personeel.

De referteperiode liep van 1 november 2022 tot en met 31 oktober 2023.

PC 140.02: vervoer en logistiek

Binnen PC 140.02 werden de bedragen bepaald aan de hand van het rendement van de onderneming.

De premie bedroeg:

• € 125 bij het behalen van de eerste vastgelegde winstdrempel.
• € 250 bij het behalen van de hogere drempel.
• € 375 bij uitzonderlijk hoge winst.

De berekening was gebaseerd op de verhouding tussen de operationele bedrijfswinst en het balanstotaal, vergeleken met de periode 2019–2021.

PC 125.01, PC 125.02 en PC 125.03: houtsector

Voor bosontginningen, zagerijen en houthandel golden gelijkaardige sectorale regelingen.

De koopkrachtpremie bedroeg:

• € 250 bij hoge winst.
• € 500 bij uitzonderlijk hoge winst.

De sectorale cao's hadden een aanvullend karakter. Ondernemingen die tijdig een gunstigere ondernemings-cao afsloten, konden onder de toepasselijke voorwaarden daarvan gebruikmaken.

De sectorale afspraken voorzagen in een bestelling vóór het einde van 2023 en een uitbetaling uiterlijk op 31 januari 2024.

PC 340: orthopedische technologieën

Voor werknemers in de orthopedische technologieën werd de premie gebaseerd op de verhouding tussen het operationele bedrijfsresultaat en de omzet of een vergelijkbare financiële indicator.

De bedragen bedroegen:

• € 150 vanaf de eerste drempel van 10%.
• € 200 vanaf 15%.
• € 250 vanaf 20%.

Voor deeltijdse werknemers werd de premie naar verhouding berekend.

De totale premies waren bovendien beperkt tot een bepaald aandeel van de operationele winst.

Overige sectorale regelingen

Ook andere paritaire comités hadden specifieke historische afspraken.

Ook voor deze sectoren golden specifieke voorwaarden rond bedrijfsresultaten, referteperiodes, tewerkstelling en uitbetaling.

De oorspronkelijke cao blijft de doorslaggevende bron om een individueel recht of bedrag te beoordelen.

Welke voorwaarden golden voor de koopkrachtpremie?

De koopkrachtpremie van 2023 kon alleen worden toegekend wanneer aan de wettelijke en sectorale voorwaarden werd voldaan.

Bedrijfsresultaten

De onderneming moest voldoen aan de financiële criteria van de toepasselijke regeling. Die hadden doorgaans betrekking op goede of uitzonderlijk goede resultaten in 2022.

Sectorale of ondernemingsafspraken

De toekenning moest worden vastgelegd in een collectieve arbeidsovereenkomst op sectoraal of ondernemingsniveau. In bepaalde gevallen was een schriftelijke individuele overeenkomst mogelijk.

Voorwaarden voor werknemers

De sectorale cao kon eisen stellen aan de anciënniteit, de referteperiode en de datum waarop een werknemer in dienst moest zijn.

Deeltijdse arbeid

In verschillende sectoren werd de premie naar verhouding berekend. De exacte methode hing af van de toepasselijke cao.

Wettelijke deadlines

Het recht op de premie moest uiterlijk eind 2023 ontstaan en worden vastgelegd. De effectieve uitreiking kon onder de wettelijke overgangsregeling nog plaatsvinden tot en met 31 maart 2024.

Waarvoor konden consumptiecheques worden gebruikt?

De consumptiecheques die als koopkrachtpremie werden toegekend, mochten worden gebruikt voor specifieke aankopen.

Daaronder vielen:

• Maaltijden en verbruiksklare voedingsmiddelen.
• Ecologische producten en diensten die voorkwamen op de toepasselijke lijst van de Nationale Arbeidsraad.

De premie kon niet geheel of gedeeltelijk worden omgeruild voor geld.

De oorspronkelijke geldigheidsduur was beperkt. Voor vervallen cheques bestond onder bepaalde voorwaarden een reactiveringsprocedure via de uitgever.

Consumptiecheques waren dus niet hetzelfde als ecocheques, ook al konden beide voor bepaalde duurzame aankopen worden gebruikt.

Waren consumptiecheques belastbaar?

De koopkrachtpremie van 2023 kende een bijzondere fiscale en sociale behandeling.

Wanneer aan alle wettelijke voorwaarden werd voldaan:

• Was de premie voor werknemers vrijgesteld van gewone RSZ-bijdragen.
• Was het voordeel in principe vrijgesteld van personenbelasting.
• Betaalde de werkgever een bijzondere socialezekerheidsbijdrage van 16,5%.

De premie mocht niet worden gebruikt ter vervanging of omzetting van bestaande loonbestanddelen of andere voordelen.

Wanneer de voorwaarden niet werden nageleefd, kon de premie als gewoon loon worden beschouwd, met de bijbehorende sociale en fiscale gevolgen.

De officiële voorwaarden en deadlines staan in de administratieve instructies van de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ).

Welke alternatieven bestaan er in 2026?

Hoewel de koopkrachtpremie van 2023 een tijdelijke maatregel was, kunnen werkgevers hun medewerkers ook in 2026 ondersteunen met andere extralegale voordelen.

Maaltijdcheques en ecocheques behoren tot de mogelijkheden, elk met hun eigen wettelijke en fiscale voorwaarden.

Voor actuele sectorale afspraken rond maaltijdcheques biedt Pluxee een overzicht van de regels per paritair comité in 2026.

Werkgevers die extra koopkracht willen bieden voor duurzame aankopen, vinden meer informatie over de voorwaarden en mogelijkheden van Pluxee Eco.

Veelgestelde vragen over consumptiecheques en de koopkrachtpremie

Kan een werkgever in 2026 nog een koopkrachtpremie toekennen?

Niet onder de oorspronkelijke regeling van 2023. Die voorzag in een eenmalige premie met specifieke voorwaarden en wettelijke deadlines. De uiterste datum voor de effectieve uitreiking was 31 maart 2024.

Wat was het maximale bedrag van de koopkrachtpremie?

De maximale koopkrachtpremie bedroeg € 750 per werknemer. Bij sectorale overeenkomsten konden ondernemingen met hoge winsten maximaal € 500 toekennen en ondernemingen met uitzonderlijk hoge winsten maximaal € 750, afhankelijk van de voorwaarden.

Kregen deeltijdse werknemers ook een koopkrachtpremie?

Dat was in verschillende sectoren mogelijk. Het bedrag werd vaak naar verhouding berekend op basis van de arbeidsduur of de prestaties tijdens de referteperiode. De sectorale cao bepaalde de exacte voorwaarden.

Waren consumptiecheques hetzelfde als ecocheques?

Nee. Consumptiecheques en ecocheques zijn verschillende instrumenten. De koopkrachtpremie werd via consumptiecheques toegekend, die onder meer voor voeding en bepaalde ecologische aankopen konden worden gebruikt. Ecocheques volgen een afzonderlijke regeling.

Hoe kon een werknemer controleren of er recht was op een koopkrachtpremie?

Het recht op de koopkrachtpremie van 2023 werd bepaald door de toepasselijke sectorale of ondernemingsafspraken. Het paritair comité, de resultaten van de werkgever en eventuele individuele voorwaarden waren daarbij bepalend.

De oorspronkelijke cao en loonadministratie blijven de aangewezen bronnen om een historische toekenning te controleren.