Wat mag je wel en niet doen met dienstencheques?

Welke taken mag een huishoudhulp uitvoeren met dienstencheques? In België zijn dienstencheques bedoeld voor huishoudelijke activiteiten zoals schoonmaken, wassen, strijken en maaltijden bereiden. Ook bepaalde diensten buitenshuis zijn toegestaan. Tuinonderhoud, herstellingen, kinderopvang en persoonlijke verzorging vallen daarentegen niet onder het systeem. Maar hoe zit het met ramen poetsen, boodschappen doen of hulp bij familieleden? Een overzicht van de toegelaten activiteiten en de belangrijkste uitzonderingen.

Welke activiteiten mag je betalen met dienstencheques?

Met dienstencheques betalen particulieren huishoudelijke hulp bij een erkende onderneming. De werkzaamheden moeten verband houden met het eigen privéhuishouden. Niet alle taken in en rond de woning zijn dus toegestaan.

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de toegelaten en verboden taken.

Activiteit

Toegestaan?

Woning schoonmaken

Ja

Ramen poetsen

Ja, onder veilige werkomstandigheden

Wassen en strijken

Ja

Kleine verstelwerken aan kleding

Ja

Maaltijden bereiden

Ja, voor het privéhuishouden

Dagelijkse boodschappen doen

Ja, onder voorwaarden

Strijken in een erkende strijkcentrale

Ja

Vervoer van personen met beperkte mobiliteit

Onder specifieke voorwaarden

Gras maaien en hagen snoeien

Nee

Schilderen en herstellingen uitvoeren

Nee

Kinderopvang en babysitten

Nee

Ouderen verzorgen of gezelschap houden

Nee

Auto wassen

Nee

Kantoren en professionele ruimtes schoonmaken

In principe niet

De activiteiten zijn wettelijk vastgelegd. De officiële voorwaarden staan op de websites van Dienstencheques Vlaanderen, Dienstencheques Brussel en Titres-Services Wallonie.

Welke huishoudelijke taken zijn ook buitenshuis toegestaan?

Dienstencheques worden vooral gebruikt voor huishoudhulp thuis, maar bepaalde activiteiten mogen ook buiten de eigen woning plaatsvinden.

Boodschappen doen voor het huishouden

Een huishoudhulp mag kleine boodschappen doen voor dagelijkse behoeften, bijvoorbeeld bij de supermarkt, bakker of apotheek. Ook een bezoek aan het postkantoor valt hieronder.

Grote aankopen, zoals meubels en huishoudtoestellen, behoren niet tot de toegelaten boodschappendienst. Hetzelfde geldt voor de aankoop van bereide warme maaltijden.

Dienstencheques dienen uitsluitend om de gepresteerde arbeid te betalen, niet om de aangekochte producten af te rekenen.

Strijken in een erkende strijkcentrale

Strijkwerk hoeft niet noodzakelijk thuis te gebeuren. Ook erkende strijkcentrales kunnen dienstencheques aanvaarden.

Naast het strijken zelf zijn bepaalde bijbehorende werkzaamheden toegestaan, zoals wasgoed sorteren, controleren en verpakken.

Vervoer van personen met beperkte mobiliteit

Onder specifieke voorwaarden kunnen dienstencheques worden gebruikt voor het begeleide vervoer van personen met beperkte mobiliteit.

Dit geldt bijvoorbeeld voor gebruikers met een erkende handicap of voor het vervoer van hun minderjarige kind met een handicap. Afhankelijk van de situatie kan een aangepast voertuig verplicht zijn.

Het gaat om een afzonderlijk toegelaten activiteit, niet om algemeen personenvervoer of persoonlijke verzorging.

Waarom mag je geen tuinonderhoud of klusjes betalen met dienstencheques?

Tuinonderhoud is niet toegestaan met dienstencheques. Dat geldt voor gras maaien, hagen snoeien, onkruid verwijderen en andere tuinwerkzaamheden.

Ook herstellingen en renovaties vallen buiten het systeem. Een huishoudhulp mag bijvoorbeeld geen muren schilderen, stopcontacten vervangen of sanitaire herstellingen uitvoeren als dienstenchequeprestatie.

Het verschil ligt in de aard van het werk: dienstencheques zijn bedoeld voor welomschreven huishoudelijke activiteiten, niet voor algemene klusjes.

Voor bepaalde lokale werkzaamheden bestaan andere regelingen. Zo kunnen PWA-cheques in Brussel en Wallonië onder specifieke voorwaarden worden gebruikt voor klein tuinonderhoud.

In Wallonië eindigt het gebruik van PWA-cheques op 31 december 2026. Vanaf 1 januari 2027 wordt het PWA-stelsel vervangen door de nieuwe ELAN-regeling. Meer informatie staat op de officiële Pluxee-pagina over deze overgang.

Ook kinderopvang en persoonlijke zorg zijn uitgesloten. Een huishoudhulp mag maaltijden bereiden, maar niet worden ingezet als babysitter, verpleegkundige of verzorger.

Wat met bijzondere situaties?

Niet alleen de uitgevoerde taak bepaalt of dienstencheques zijn toegestaan. Ook de plaats waar de werkzaamheden plaatsvinden en voor welk huishouden de hulp bedoeld is, spelen een rol.

Mag je dienstencheques gebruiken voor een verhuurde woning?

Dienstencheques zijn bedoeld voor het eigen privéhuishouden, niet voor commerciële verhuur.

Een kamer die wordt verhuurd als commerciële activiteit of een vakantiewoning voor toeristische verhuur mag daarom niet met dienstencheques worden schoongemaakt.

Wie zelf een woning huurt en er zijn hoofdverblijfplaats heeft, kan wel dienstencheques gebruiken voor toegelaten huishoudelijke taken.

Kun je met dienstencheques huishoudhulp bij je ouders betalen?

Dienstencheques zijn persoonsgebonden en bedoeld voor het eigen privéhuishouden.

Volgens de Vlaamse overheid mogen gebruikers hun dienstencheques niet inzetten om huishoudhulp te betalen bij ouders die op een ander adres wonen.

Ouders kunnen wel zelf dienstencheques bestellen als ze aan de voorwaarden voldoen. Wanneer ze hulp nodig hebben bij het beheer, kan iemand anders hen onder bepaalde voorwaarden via een volmacht bijstaan.

Mag een huishoudhulp een kantoor aan huis schoonmaken?

Professionele ruimtes, zoals kantoren, dokterspraktijken en wachtzalen, mogen in principe niet met dienstencheques worden schoongemaakt. Het privégedeelte van de woning kan wel in aanmerking komen.

Voor ruimtes die zowel privé als professioneel worden gebruikt, kunnen specifieke voorwaarden gelden.

Zo bestaat in Vlaanderen een uitzondering voor onthaalouders met een bijzonder statuut. Deze uitzondering betekent niet dat kinderopvang zelf met dienstencheques betaald mag worden.

Bij twijfel kan de erkende dienstencheque-onderneming verduidelijken welke werkzaamheden toegestaan zijn.

Wat gebeurt er als dienstencheques verkeerd worden gebruikt?

Dienstencheques mogen uitsluitend worden gebruikt voor werkelijk uitgevoerde en wettelijk toegelaten prestaties. Ook de erkende onderneming moet toezien op het correcte gebruik.

Bij overtredingen kunnen sancties volgen. In Vlaanderen kan een gebruiker bijvoorbeeld tijdelijk worden uitgesloten van het dienstenchequesysteem. Ook de terugbetaling van onterecht toegekende overheidssubsidies is mogelijk.

De gevolgen hangen af van de overtreding en de toepasselijke gewestelijke regelgeving.

De Vlaamse overheid geeft meer uitleg over de gebruiksvoorwaarden en mogelijke sancties.

Meer weten over dienstencheques in België?

Dienstencheques bieden ondersteuning bij dagelijkse huishoudelijke taken, maar mogen niet worden gebruikt voor tuinonderhoud, herstellingen, persoonlijke verzorging of professionele activiteiten.

De prijzen en praktische voorwaarden verschillen tussen Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Meer informatie staat in het artikel over de prijs van dienstencheques per gewest.

Via de Pluxee-pagina over dienstencheques zijn de officiële regionale platformen bereikbaar, met informatie over bestellen, gebruiken en de geldende voorwaarden.

Meer informatie over andere lokale steunregelingen, waaronder PWA-cheques, staat in het overzicht van gesubsidieerde producten van Pluxee.

Bekijk de officiële informatie over dienstencheques in jouw gewest